Om te beginnen ga ik je meteen uit de droom helpen!
Droomanalyse; het woord dekt de lading niet! Maar droomanalyse is wél hoe het ooit begon in de vorige eeuw bij het baanbrekend werk van de psychoanalyticus Sigmund Freud en het droomanalyse werk van diepte psycholoog Carl Gustav Jung. We zijn nu ruim een eeuw verder en analyse is niet meer toonaangevend voor hoe we de droom benaderen. Analyse geeft de indruk van een eenduidige methode van therapeut naar cliënt, die leidt naar een antwoord alsof het daarmee klaar is…maar juist in de wereld van de droom is er nooit zomaar een kant en klaar antwoord. De beeldtaal vanuit je onbewuste is een taal die hoe dan ook altijd het áller beste met je voor heeft. Wat mij betreft is een droom een cadeautje van de nacht. Ja, zèlfs, en misschien wel júist, die enge en vervelende nachtmerries. Overigens ook als je (nog) niet droomt kun je bij Astarte Training & Coaching terecht voor coaching.
Al in de oudheid en het geloof van alle tijden en alle volkeren wordt de droom als een waarheidsverkondigend orakel beschouwd. Uit het Oude Testament kennen we het verhaal van Jozef en zijn bevrijding uit de gevangenis van de Farao omdat hij dromen kon duiden. Of de Jacobsladder. Maar ook Mozart en Paul McCartney componeerde hun muziek vanuit deze droomfase. Het zijn slechts enkele pakkende voorbeelden.
Iederen droomt, ongeveer 5x per nacht gedurende de REM-spaal (Rappid Eye Movement) periode. Veel dromen verwerken de vele indrukken van overdag. Daar hoef je niets mee te doen. Lekker dromen en loslaten. Maar er zijn dromen die een symbolische weergave zijn van een tot dan toe nog onbewuste psychische inhoud. Dat worden grote dromen genoemd. Die dromen vergeet je niet, die blijven bij je hangen, net zolang totdat je ze serieus neemt. Die dromen versterken of bevestigen je intuïtie. De intuïtie, het stemmetje dat je overdag verdringt en dat ‘s nachts vermomd in beeldtaal naar boven komt. De beelden omzetten in taal, in woorden, dat geeft psychische groei. Goed naar je dromen kijken- en luisteren kan dus hulp zijn omdat een droom zicht brengt op een probleem of dilemma. Een droom kan de volgende stap in je leven kenmerken.
Sigmund Freud (1856 – 1939) zag vooral de dromen ontstaan vanuit een verdrongen impuls (Es) die door middel van beelden in de nacht tot ons komen. Hij vond dromen de vervulling van een onderdrukte (vaak seksuele) wens. Door dromen komen we oog in oog te staan met onze normen en waarden. Onze dilemma’s. Wensen die we niet durven of willen toegeven, zoals gevoelens van jaloezie - lust, liefde of haat. Gevoelens die overdag onderdrukt worden door het ego (uber ich). Deze wens duikt dan indirect in onze dromen op.
Carl Gustav Jung (1875 – 1961) ging verder dan Freud en was van mening dat dromen essentiële informatie geven uit onbewuste inhouden van onze ziel. Hij benoemde het persoonlijk onbewuste en het collectief onbewuste. De Animus- en de Anima-natuur en de Archetypes die door middel van Complex werking in ons bewustzijn komen. Dromen kun je niet manipuleren, zij tonen je ware natuur. Ze compenseren dus niet alleen onze bewuste dagelijkse houding, maar geven ook nieuwe informatie of adviezen vanuit onze innerlijke bron, ons diep van binnen weten. Dromen hadden voor Jung dan ook vaak een doel en een diepere betekenis.
Tijdens de slaap compenseren dromen de bewustzijnssituatie van dat moment van de dromer. Het herstelt de balans van de psyche en we hoeven zeker niet áltijd intensief met onze dromen bezig te zijn. Maar er zijn wel specifieke levensfase waar we de zogenaamde Grote Dromen dromen. In de vroege jeugd; de puberteit; de 2de levenshelft; de midlife fase en tijdens zogenaamde overgangsfase zoals uit huis gaan wonen; verliefdheid; huwelijk; zwangerschap; verandering van werk; verhuizing; trauma’s; verlies en rouw. De lading van een droom kan soms zó sterk zijn dat door de ontstane emotie de energetische (fysieke) spanning de dromer wekt uit zijn slaap. Dit kan gepaard gaan met zweet, hartkloppingen en een angst kreet. Vaak heeft de betekenis van de droom dan een vitale betekenis voor het bewustzijn van de dromer. Dit zijn de nachtmerries of de herhalingsdromen. Gevolg kan zijn dat je angst krijgt voor de nacht. Dit heeft dan weer symptomen tot gevolg als: Chronische vermoeidheid; concentratie stoornissen; fysieke klachten en depressie. Slaappillen helpen even, maar niet voor lang want het onbewuste laat zich maar tijdelijk verdringen. Serieus aandacht besteden aan de beelden van de nacht is dan een waardevoller medicijn.
Praten over je dromen is best spannend. Praten over dromen kan stuiten op weerstand of ontkenning. Dit kan komen door onze calvinistische inborst en onze Hollandse nuchterheid: "doe niet zo gek...", maar ook omdat onze persoonlijkheid graag de controle wil blijven houden en door middel van rationele analyses deze onbewuste verlangens nog niet wil/kan zien….als je je zelf wel serieus gaat nemen, dan gaat er iets wezenlijks veranderen en veranderingen worden door de persoonlijkheid in eerste instantie niet echt gewaardeerd. We behouden liever het oude vertrouwde ook al is dat niet goed voor ons. Gelukkig is dit een bekend schijnvertoon en is de opluchting des te groter wanneer de stap van het luisteren naar het onbewuste tóch wordt gemaakt. Gedurende ons leven hebben we een bewustzijnshouding (Ego of persoonlijkheid) aangenomen. Deze is deels aangeleerd door onze ouders en leraren. Dat geven we dus niet zo gemakkelijk prijs. Dromen spelen in het verwezenlijken van onze diepste wensen een cruciale rol.
Kennis van symboliek en droomduiding is kennis over het herkennen van tekens/signalen. Het werkwoord symbaloo betekent ontmoeten of bij-een-brengen. Dus een symbool is een teken dat een gevoel of emotie bij-een-brengt. Bij elkaar brengt, bewust maakt en herkent. Individuele symboolduiding gaat boven collectieve duiding. Er is een diepe collectieve, archetypische inhoud in sommige dromen. Die collectieve symbool laag deelt de mensheid met elkaar. Dat is een algemeen menselijk concept. Deze is gebonden aan streek, ras of cultuur en gaat terug tot in de mythologische laag en een religieuze laag die in dromen van de huidige mens een eigentijds beeld heeft aangenomen. Droomde de mens vroegen van paard en wagen; tegenwoordig droomt men van spaceshuttels!
Droombeelden zijn psychische inhouden die zijn vermomt en verpakt in symbolen en beelden die we niet meer snappen omdat het onbewuste zich van een andere vaak “oude” maar ook "creatieve" taal bedient. Een onbegrijpelijke droom staat als metafoor voor een hedendaags dilemma. Het is allemaal terug te vinden in en te herleiden naar de actuele situatie van de dromer. De droom vertalen en naar een herkenbaar thema en inzicht herleiden van de cliënt is het doel van droomwerk. Droomwerk maakt gebruik van o.a. mythologische thema's; religieuze thema's; alchemistische thema’s; verhalen van Goden en Godinnen; klassieke sprookjes; thema’s uit de weg van de Held. thema's uit de persoonlijkheidsontwikkeling. Gekenmerkt door algemeen menselijke thema’s uit de geschiedenis (DNA) van de mensheid.
YouTube fragment Paul McCartney
“….dromen zijn geen opzettelijke en willekeurige verdichtsels, maar natuurlijke fenomenen, die niets anders zijn dan we ze nu eenmaal voorstellen. Ze misleiden niet, liegen niet, ze verdraaien en verdoezelen niet, maar verkondigen naïef dat gene wat ze zijn en bedoelen. Ze zijn slechts ergerlijk en misleidend omdat we ze niet begrijpen. Ze gebruiken geen kunstgrepen om iets te verbergen, maar vertellen op hun manier zo duidelijk mogelijk wat hun inhoud vormt. We kunnen ook wel inzien waarom ze zo eigenaardig en moeilijk zijn; de ervaring leert namelijk dat ze steeds iets trachten uit te drukken wat het ‘ik’ niet weet en niet begrijpt….”
Uit: psychologie und Erziehung 1950 4e druk; Jung
“……de droom beeldt de innerlijke waarheid en werkelijkheid uit zoals ze is, niet omdat ik (Jung) dat zo vermoed; en niet zoals hij (de patiënt) het zou willen hebben, maar zoals het IS. Net zoals er suiker in de urine zit en dat gewoon kan worden aangetoond als suiker in de urine en niet als iets anders omdat dat wellicht beter met onze verwachtingen overeen komt…….. ”
Carl Gustav Jung